Acupunctuur bij hoofdpijn: een kopzorg minder
Spanningshoofdpijn
Migraine
Clusterhoofdpijn
Hoofdpijn rond de menstruatieperiode
Hoofdpijnklachten uiten zich in veel verschillende vormen. Alleen al binnen de Traditionele Chinese Geneeswijze (TCG) onderscheiden we meer dan 65 hoofdpijnsyndromen. We beperken ons tot de vier meest voorkomende hoofdpijnsoorten te beschrijven: spanningshoofdpijn, migraine, clusterhoofdpijn en hoofdpijn rond de menstruatieperiode.
Acupunctuur is een goed alternatief voor het behandelen van hoofdpijn, ipv. medicijnen die men teveel symptoombestrijdend vindt en te veel vervelende bijverschijnselen vindt hebben.
Spanningshoofdpijn
Ontstaat over het algemeen door stress, psychische spanning of een verkeerde houding, waarddor de spierspanning in de schouder en nekspieren toeneemt. De monnikskap-spier is de grootste nek- en schouderspier, die loopt van de schouders naar het achterhoofd. Er lopen allerlei bindweefselstructuren over de schedel die aan deze spier verbonden zijn . Bij een te hoge spierspanning trekt de monnikskap-spier aan de achterkant van de schedel. Dit veroorzaakt in veel gevallen spanningshoofdpijn. In andere situaties is een aandoening van de nekwervels de oorzaak van spanningshoofdpijn. Bij sommige patienten ontstaat de neiging de nekspieren aan te spannen, om zodoende de pijnlijke wervels te ontzien. Dit noemen we de ‘defense musculair'.
Symptomen
De symptomen van spanningshoofdpijn zijn zeer divers. De meeste patiënten ervaren ze als een doffe pijn: alsof er een strakke band rond het hoofd zit. De nek is vaak stijf en gespannen. Soms treedt een intense pijn op die gepaard gaat met misselijkheid. De pijn trekt hierbij vanuit het achterhoofd door naar het voorhoofd. Deze klachten manifesteren zich niet in aanvallen, maar zijn doorgaans langdurig aanwezig. Ze komen zowel bij mannen als bij vrouwen. Het kan op iedere leeftijd ontstaan, maar de meeste klachten spelen pas op bij de middelbare leeftijd. Soms komt de hoofdpijn terug na een klachtenvrije periode van enkele jaren. Bij anderen is de aandoening chronisch van aard; de nekspieren vertonen dan permanent een hogere spanning. Doorgaans betreft het hier patiënten die sterker reageren op allerlei prikkels uit hun omgeving, waardoor ze hun spieren (onbewust) blijven aanspannen.
Diagnoses
TCG behandelt diverse categorieën hoofdpijn en stelt dan ook uiteenlopende diagnoses. De twee meest voorkomende diagnoses bij spanningshoofdpijn zijn 'Stase en verstrengeling van Qi-lever' en 'leegte lever'.
Stase en verstrengeling Qi lever
Tijdens zijn eerste afspraak met de acupuncturist vertelt Rick (36) dat hij naast hoofdpijn ook regelmatig pijn in zijn buik heeft. Bijkomende klachten zijn een brok in de keel (globusgevoel), koude handen en voeten en hoge bloeddruk. Lichamelijk onderzoek toont een dun en wit beslag op z'n tong aan. Alle symptomen wijze op het Stase-sydroom en verstrengeling van de Qi-lever.
Behandeling
De behandeling hiervan bestaat uit het opheffen van de verstrengeling en het reguleren van de Qi. De acupunctuurpunten die hiervoor gebruikt worden harmoniseren de lever en de galblaas (Blaas 18 en19 op de rug) en de punten op de schouder (Galblaas 21) om de spieren te ontspannen. Ter ondersteuning van de behandeling worden overigens vaak nog aanvullende punten gekozen. Teneinde de spanning snel te verminderen, kan ‘cupping' ondersteunend werken. (Cupping: het plaatsen van glazen bollen op de huid) Bij Rick verdwenen de klachten al na acht behandelingen en enkele praktijkgerichte adviezen om zijn lichaamshouding op de werkplek te verbeteren.
Leegte Qi
Bij het Leegte Qi-syndroom staan vermoeidheidsverschijnselen sterk op de voorgrond. Het gebrek aan energie is afhankelijk van het orgaansysteem waarin dit voorkomt. Leegte Qi vertaalt zich in verschillende symptomen, zoals lage rug-pijn, pijn in knieen of bleek aangezicht. Ook weinig weerstand en spontaan zweten komen voor. De behandeling van leegte Qi bestaat uit het beinvloeden van punten die de Qi herstellen. Deze punten liggen onder meer op de schenen. Maag 36 is een veelvuldig gebruikt punt, evenals Blaas 23 op de rug. Om de behandeling een extra voedend karakter te geven, verwarmt de acupuncturist deze punten vaak nog eens met moxa.
[naar boven]Migraine
Migraine is een regelmatige terugkerende bonzende hoofdpijn die de patient meestal aan een zijde voelt. De pijn is heftig en duurt 4 tot 72 uur. Het gaat gepaard met misselijkheid, braken, concentratiestoornissen en overgevoeligheid voor licht, geluid en geur. Enkele ogenblikken voor een aanval zien patienten een patroon van sterretjes en lichtflitsen (auraverschijnselen). Bij het ontstaan van migraine spelen diverse – veelal onbekende – factoren een rol.
Symptomen
Een aanval is doorgaans een aangrijpende gebeurtenis. De patient is vaak volledig gevloerd en zondert zich het liefst af in een donkere kamer. De (neurologische) verschijnselen lopen hierbij uiteen van verminderd gezichtsvermogen, spraakstoornissen en krachtsverlies, tot tintelingen of zelfs verlammingsverschijnselen.
Oestrogeen
Ongeveer een miljoen Nederlanders lijden aan een vorm van migraine. Twee tot drie keer zoveel vrouwen als mannen. Dat komt vermoedelijk omdat het vrouwelijk hormoon oestrogeen de kans op migraine verhoogt. Zowel in het geval van een tekort, als van een teveel aan dit hormoon. Dit kan met Bicom-bioresonantie onderzocht worden.
Invloed
Wetenschappers vermoeden dat de stof tyramine, een bestanddeel in bepaalde voedingsstoffen, een van de aanstichters is van migraine. Met name rode wijn, kaas, chocola, citrusvruchten, vleesproducten en Chinese gerechten kunt u beter mijden. Ook leefpatronen hebben nadelige invloed. Stress, grote vermoeidheid en plotselinge overgangen tussen spanning en ontspanning verhogen de kans op migraine.
Boosdoeners
Onderzoek onder 1310 migrainelijders over voedselgerelateerde aanvallen leverde de volgende waren: alcohol, rode wijn, chocola, kaas, citrusvrucht, koffie, varkensvlees, zuivelproducten, suiker, ei. Met Bicom-bioresonantie kan overgevoeligheid gemeten en behandeld worden.
Neurotransmitters
Een migraineaanval heeft te maken met de samentrekking van bloedvaten in de hersenen. Waardoor deze samentrekking tot stand komt, is nog niet duidelijk. Wel bestaat het vermoeden dat de oorzaak ligt in een stoornis in de neurotransmitters, de chemische boodschappers in onze hersenen. De neurotransmitters geven binnen de cellen zenuwprikkels door en zenden tegelijkertijd informatie naar de bloedvaten.
Serotonine
Hoogstwaarschijnlijk speelt de neurotransmitter serotonine een centrale rol bij het ontstaan van migraine. Vlak voor een migraineaanval stijgt de concentratie van deze stof in het bloed. Direct na het begin van de aanval, neemt de concentratie serotonine weer sterk af. De wisselende concentratie zorgt voor vernauwing en verwijding van de bloedvaten in de hersenen. Tijdens de vernauwing krijgen bepaalde hersencellen te weinig zuurstof. Dit leidt tot de auraverschijnselen die voor een aanval optreden en betekent het begin van de hoofdpijn. Daarna volgt de verwijding, waarna de bloedvaten weer samentrekken. Deze veranderingen in de bloedvaten veroorzaken de bonzende pijn bij migraine. Acupunctuur heeft een sterk normaliserend effect op het serotoninegehalte. Ook blijkt uit MRI-onderzoek tijdens acupunctuur, dat het aanprikken van acupunctuurpunt; Galblaas 37, invloed kan worden uitgeoefend op het visuele centrum in de hersenen.
Twee syndromen
Binnen de TCG bestaan er verschillende wegen om tot de diagnose migraine te komen. Helaas geldt dat het onmogelijk is om alle soorten migraine te behandelen. WE beschrijven hier twee goed met acupunctuur te behandelen syndromen: Stase Xue en leegte Yin Lever en Nier.
Stase XUE
Van dit syndroom is sprake wanneer de patient naast migraine ook andere verschijnselen vertoont, zoals ernstige pijnklachten in gewrichten, huiduitslag en menstruatiestoornissen. De behandeling richt zich hierbij op het opheffen van de stagnaties en het verbeteren van de bloedcirculatie. Punten in de onderbuik (Renmai 4), voet (Lever 3) en pols (hartconstrictor 7) komen hierbij goed van pas. Daarnaast besteedt de acupuncturist aandacht aan het bestrijden van vermoeidheid en het herstel van de totale disbalans. De punten die hij hiervoor gebruikt zijn afhankelijk van de specifieke symptomen.
Leegte Yin lever en nier
Hierbij hebben patienten onder meer klachten als vermoeide lenden en knieen, warme handen en voeten (zweterig), nachtelijk transpiratie en droge mond of duizeligheid. De behandeling heeft gezien het gebrek aan Yin een voedend karakter. Met name de punten op de rug (Blaas 18 en 23) lenen zich uitstekend voor de behandeling van Leegte Yin Lever en Nier. Ook het punt aan de binnenkant van de enkel (Nier 3) in combinatie met een rugpunt (Blaas 52) blijkt effectief.
Meer weten?
Om een migraineanval te voorkomen is onder meer een hoge, dagelijkse dosis vitamine B2 (400mg per dag) en/of regelmatig gebruik van gember aan te raden. Uiteraard verdient ieder type migraine, een specifieke behandeling. Wanneer u meer wilt weten over de toepassingen die Traditionele Chinese Geneeskunst en Bicom-bioresonantie u te bieden hebben, maak dan eens een afspraak.
[naar boven]Clusterhoofdpijn
Clusterhoofdpijn is een sterk op migraine gelijkende, periodiek-frequent optredende hoofdpijn. Deze auraloze pijn gaat gepaard met eenzijdige tranenvloed, pupilvernauwing en neusverstopping. Het is een buitengewoon ernstige vorm van aanvalsgewijze hoofdpijn. Gelukkig bestaan er goede remedies tegen clusterhoofdpijn. Dankzij acupunctuur gaat u succesvol in de tegenaanval.
Oorzaak
De oorzaak is onbekend. Aanvallen vinden in een bepaalde periode (episodisch) plaats of komen gedurende het hele jaar voor (chronisch). Opvallend is dat mannen veelal episodische clusterhoofdpijn hebben en vrouwen de chronische vorm.
Bepaalde stoffen of verschijnselen kunnen een aanval uitlokken of versterken. Enkele zogeheten triggers zijn alcohol, chocolade, (oude) kaas, gekruid voedsel en weersveranderingen.
Symptomen
De verhouding tussen vrouwen en mannen die aan clusterhoofdpijn lijden, is 1:9. Hoewel de verschijnselen bij clusterhoofdpijn van persoon tot persoon verschillen, zijn er een aantal duidelijke overeenkomsten:
- een stekende pijn aan een zijde, meestal rond de slaap
- uitstraling van de pijn naar het oog, boven het oor, de bovenkaak en nek
- verstopte neus aan de kant van de pijn
- tranend oog en/of verkleining van de pupil aan de pijnlijke kant
- verhoging van lichaamstemperatuur
- verhoogde bewegingsdrang
Syndromen die een rol spelen bij clusterhoofdpijn zijn onder meer windhitte van de lever en windhitte van de maag.
Windhitte van de lever
De patiënt heeft behalve hoofdpijn, rode en gezwollen ogen, een droge keel, een bittere smaak in de mond en/of spierkrampen. De tong is vaak rood of paarskleurig. De behandeling bestaat voornamelijk uit het verdrijven van de hitte en het herstellen van de leverfuncties. De belangrijke acupunctuurpunten voor de behandeling liggen, verrassend genoeg, op de voet.
Windhitte van de maag
Hierbij vertoont de patient maagklachten zoals brandend maagzuur en oprispingen. Verder transpireert de patient op het voorhoofd en heeft hij/zij behoefte aan koude dranken. De tong is rood en heeft een geel beslag, een verschijnsel waaraan de acupuncturist de hitte herkent. Om de maag te verkoelen, gebruikt de acupuncturist het 44 ste punt op de maag, op de voet. Aan de hand van de specifieke kenmerken van de hoofdpijn, kiest hio uiteraard ook voor diverse andere behandelpunten.
Ritme
Onderzoekers vermoeden dat veranderingen in levens- of slaapritme deze hoofdpijn uitlokken, waardoor naast acupunctuur, controle over het dieet en het dagelijks leefpatroon van belang is.
[naar boven]Hoofdpijn rond de menstruatieperiode
Omdat de acupuncturist hoofdpijn rond de menstruatieperiode regelmatig met succes behandelt, verdient deze categorie aparte aandacht. De verscheidenheid van soorten hoofdpijn die zich rond de menstruatie manifesteren, is groot. Zo kunnen alle hiervoor genoemde hoofdpijnen rond de menstruatie tot uiting komen. Op verschillende momenten mogelijk, voor, tijdens of na de periode.
Yin en Yang
Vrouwen krijgen vaak last van hoofdpijn wanneer de menstruatiecyclus niet vloeiend verloopt. In het midden van decyclus, rond de eisptong, zijn vrouwen duidelijk Yin. Daarna transformeert de cyclus zich naar een Yang-aspect. Dat is de periode waarin het lichaam de baarmoeder ‘schoonmaakt'. Dan vloeit er meer bloed richting baarmoeder, waardoor er een bloedtekort kan ontstaan. Hierdoor krijgt de lever op zijn beurt onvoldoende voeding, met als gevolg dat de Qi niet goed meer stroomt en stagneert. Tijdens de menstruatie wordt het bloed afgevloeid. Er ontstaat een nog grotere bloeddeficientie of zelfs een Yin-deficientie. Dit leidt tot hyperactiviteit van de lever, met als gevolg een Stijgende Lever Yang wat dus een akelige hoofdpijn kan geven.
Diagnose
Bij het stellen van de diagnose vraagt de acupuncturist naar het verloop van de menstruatie in combinatie met de hoofdpijnklachten. Zodoende maakt hij een analyse van de disbalans die ontstaat rond de menstruatieperiode. Het verleden speelt hierin altijd een rol: klachtenpatronen, zwangerschappen en bevallingen komen daarom uitvoerig aan de orde.
Lever Qi tekort en Bloedleegte
Dit symptoom-patroon is de meest voorkomende oorzaak voor migraine rond de menstruatie. Deze hoofdpijn is meestal eenzijdig, en ontstaat doorgaans voor de menstruatie. Bijkomende klachten zijn wazig zien, een vernauwd blikveld (tunnelvisie) en een afkeer van fel licht. Ook is er soms een dof gevoel of tintelingen in de vingers en opgezette, pijnlijke borsten. Andere symptomen zijn een grotere emotionaliteit (snellere iritatie, depressiviteit) en vermoeidheid. Om de malaise compleet te maken kunnen hier nog koude handen en voeten, een opgezette, pijnlijke onderbuik en een ontregelde stoelgang bij komen. Ter verlichting kunt u thuis de onderbuik verwarmen met een Moxa-stick, een sigaarvormige rol met daarin het voedende en verzachtende kruid bijvoet.
Dai Mai
Deze wondermeridiaan speelt een grote rol bij behandeling van hoofdpijn rond de menstruatie. Hij heeft een sterk regulerende werking op alle vaste stoffen, zoals bloed en ontlasting. Tegelijkertijd vervult de Dai Mai een verbindingsfunctie tussen het onder- en het bovenlichaam. Omdat klachten van de baarmoeder en het hoofd vaak samengaan en de Dai Mai op een paar punten te beïnvloeden is, wordt deze gestimuleerd bij de behandeling. Hierbij wordt geprobeerd de verstoring van de Dai Mai te herstellen, zodat u zich weer wat meer mens voelt tijdens de menstruatie.
[naar boven]